DİL VE ANLATIM ÖRNEK SORULAR
1. “İnsanın geçmişini …………………………………………………………oluşturur.”
Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi uygun düşer?
a) Anı b) Olaylar c) Anılar d) Umutlar e)Gözlemler
2. Anı türünde Türk Edebiyatı’nın ilk önemli eseri hangisidir?
a) Babürname b) Fuhş-ı Atik c)Şecere-i Türki d) Kırk Yıl e) Falaka
3. “…………………………….. günü gününe yazılan olaylar, duygular, düşüncelerle oluşur.”
Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi uygun düşer?
a) Anı b) Günlük c) Deneme d) Mektup e) Fıkra
4. Aşağıdakilerden hangisi, iş mektupları arasında yer almaz?
a) Bayram ve yılbaşı tebrikleri b) Ticaret mektupları c) İlanlar
d) Dilekçeler e) Telgraflar
5. Aşağıdakilerden hangisi günlüklerin özelliklerinden değildir?
a) İçten ve sevecendir. b) Ruzname de denir. c) Yazarın hayatından izler taşır.
d) Olay, yaşayan kişi tarafından yazılmaz. e) Kısa yazılardır.
6. “Yazarın doğrudan yaşamını anlattığı düz yazı türüdür. Birinci kişinin ağzından sunulduğu için anı türüne yaklaşır; ancak yazarın, dönemini yansıtmak gibi bir kaygısı yoktur. Türün değeri büyük ölçüde yazarının içtenliğine, gerçeğe bağlılığına, anlatımının doğallık ve yalınlığına bağlıdır. Bu düz yazı türünün en belirleyici yönü, yazarının, kendisini özel dünyasıyla sınırlandırmış olmasıdır.”
Bu paragrafta sözü edilen yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?
a) Biyografi b) Söyleşi c) Fıkra d) Günlük e) Otobiyografi
7. Bir gezi yazısının değerli sayılabilmesi hangi niteliklerin bulunmasına bağlıdır?
a) İlginç durum ve olayları anlatmak
b) İnsanların iç dünyalarını yansıtmak
c) Sağlam gözlemlere dayanmak
d) Renkli ve sürükleyici bir dil kullanmak
e) Yukarda sayılan tüm nitelikleri kapsamış olmak
8. Aşağıdaki eserlerden hangisi yurt içi gezi yazılarına bir örnek olabilir?
a) Ankara-Bükreş (S. Ertem) b) Bahriye (Piri Reis) c) Anadolu Notları (R.N. Güntekin)
d) Denizaşırı (F.R. Atay) e) Tuna’dan Batıya (İ. H. Sevük)
9. Anılar, yaşanılan olayların, durumların insan belleğinde bıraktığı……………………………
Bu cümlede boş bırakılan yere, aşağıdakilerden hangisi uygun düşer.
a) Bilgilerdir b) Gözlemlerdir c) Belgelerdir d) Olaylardır e) İzlerdir
10. Türk Edebiyatı’nda önemli bir yeri olan Kırk Yıl adlı anılar kitabının yazarı kimdir?
a) Ahmet Rasim b) Reşat Nuri Güntekin c) Halit Ziya Uşaklıgil
d) Halide Edip Adıvar e) Yakup Kadri Karaosmanoğlu
11. Edebiyatımızda gezi türünde ilk büyük ve önemli eser sayılan, Tarih-i Seyyah adıyla da anılan eserin yazarı kimdir?
a) Seydi Ali Reis b) Ahmet Mithat Efendi c) Evliya Çelebi
d) Katip Çelebi e) Ali Bey
12. Mektuplardan oluşan “Handan” romanının yazarı kimdir?
a) Hüseyin Rahmi Gürpınar b) Reşat Nuri Güntekin c) Ahmet Rasim
d) Halit Ziya Uşaklıgil e) Halide Edip Adıvar
13. “Yaşantısı okurların ilgisini çekebilecek nitelikte olan kişilerin yaşamlarını değişik kaynaklardan yararlanarak anlatan düz yazı biçimidir. Bu türde odak noktası, gerçek bir kişinin yaşam ve yaşantısıdır. Yazar bu noktayı gerçeğe en uygun biçimde aydınlatmak, açıklamak, okurlarının ilgisine sunmak ister. Ele aldığı kişinin hayatını en ilginç yönleriyle, ayrıntılı bir biçimde inceler, düş gücüne yer verilmez. Bu türde her şey belgelere dayandırılmak zorundadır.
Bu parçada aşağıdaki düz yazı türlerinin hangisinden söz edilmektedir?
a) Biyografi b) Otobiyografi c) Söyleşi d) Deneme e) Anı
14. Aşağıdaki yazarlardan hangisinin günlük türünde eseri vardır?
a) Nurullah Ataç b) Haldun Taner c) Necip Fazıl
d) Halit Ziya e) Ahmet Hamdi Tanpınar
15. “Limni ve Malta Mektupları” adlı eser hangi Türk yazarınındır?
a) Ziya Paşa b) Namık Kemal c) Ziya Gökalp
d) Ömer Seyfettin e) Muallim Naci
16. Otobiyografi (I) bir yazarın ünlü bir kişinin yaşam öyküsünü (II) anlattığı yapıt ya da yazıdır. Birinci kişili (III) anlatımla oluşturulur. Gezi (IV) türünü andıran, yer yer onunla kesişen bir yönü vardır. Ancak bu türden yazarın kendi yaşamıyla sınırlı kalması (V) bakımından ayrılır.
Yukarıdaki altı çizili sözcüklerin hangilerinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?
a) I. ve III. b) II. ve IV. c) IV. ve V d) II. ve III. e) I. ve V.
17. Afak-ı Irak, Avrupa Mektupları, Hac Yolunda gibi kitaplarıyla gezi türünde değerli eserler vermiş olan yazarımız kimdir?
a) Mehmet Akif b) Burhan Arpad b) Mehmet Rauf
d) Cenap Şehabettin e) Hikmet Birand
18. “Büyük Türk şairi Fuzuli’nin ……………. büyük ölçüde anlaşılır bir dille yazılmış bir mektuptur?”
Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi uygun düşer?
a) Münşeat’ı b) Şikayetname’si c) Babürname’si
d) Harabat’ı e) Muhaberat’ı
19. Aşağıdakilerden hangisi biyografi türünün bir özelliği olamaz?
a) Kişinin yaşamını, çağının önemli olaylarıyla birlikte anlatması
b) Gerçeğe sıkı sıkıya bağlı kalınması
c) Üçüncü kişili anlatımla oluşturulması
d) Çeşitli belgelerden yararlanılarak yazılması
e) Eski edebiyatımızdaki tezkire türüyle bazı benzerliklerin olması
20. I. Konunun derinleştirilmemesi, ayrıntılara inilmemesi
II. Yazarın kişisel düşüncelerini yansıtmaktan kaçınması
III. Okurla senli benli konuşuyormuşçasına bir üslupla yazılması
IV. Haber özelliğinin ağır basması
V. Herhangi bir konuda yazılabilmesi
Yukarıdakilerden hangileri “söyleşi (sohbet)” türünün özelliklerinden değildir?
a) I. ve III. b) II. ve IV. c) III. ve V. d) II. ve V. e) I. ve IV.
21. “Mektupta hitaptan sonra ………… konulmalıdır.”
Bu cümlede boş bırakılan yere, aşağıdakilerden hangisi uygun düşer?
a) Nokta b) Virgül c) Noktalı virgül d) Ünlem e) İki nokta
22. “Siz, ey benim okurum, bana benzeyen yahut benzemeyen okurum. Ömrünüzde sevildiniz mi hiç? Şöyle gerçekten sevildiniz mi? Gerçekten sevilmenin ne olduğunu düşündünüz mü? Ben söyleyeyim size sevilmek ne demektir. Ben bilirim onun ne olduğunu. Sevildiğim için değil, sevilmediğim için, ömrümde beni gerçekten sevmiş bir tek kişi olmadığı için bilirim. Siz sevilmenin, beğenilmenin türlü türlü olduğunu mu sanırsınız? Ey okurum, eskiden belki bende bunların ikisini birbirinden büsbütün başka şey sanırdım; ama değilmiş gelin görün ki.”
Bu parça aşağıdaki yazı türlerinin hangisine örnektir.
a) Günlük b) Fıkra c) Makale d) Anı e) Söyleşi
23. “Mektup, insanın duygularını, düşüncelerini, sorunlarını yakınlarına bildirme …………… doğmuştur.”
Bu cümlede boş bırakılan yere, aşağıdakilerden hangisi uygun düşer?
a) özleminden b) ihtiyacından c) sevincinden
d) düşüncesinden e) sevgisinden
24. Aşağıdakilerden hangisi, anı yazmanın nedenleri arasında yer almaz?
a) Bazı gerçekleri ortaya koymak
b) Yazma alışkanlığı içinde bulunmak
c) Birlikte yaşadığı kişileri tanıtmak
d) Gelecekle ilgili tasarıları ortaya koymak
e) Gelecek kuşaklara uyarılarda bulunmak
25. Halide Edip Adıvar’ın çocukluk anılarını içine alan eseri hangisidir?
a) Türk’ün Ateşle İmtihanı b) Babamın Arkadaşları c) Anamın Kitabı
d) Mor Salkımlı Ev e) Çocukluğum Gençliğim Siyasi ve Edebi Hatıralarım
26. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
a) Bir rahatsızlığı var ki adamcağız kıvranıp duruyor.
b) Sanki tezgâhtarlığı becerdi de şeflik bekliyor.
c) Arabaya bir güzel baktıralımda bizi yolda bırakmasın.
d) Yarınki toplantıyı atlattı mı rahatlarız.
e) Ekmek de ekmekti hani, mis gibi!
27. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
a) Konferansta bu konulara da deyineceğim.
b) Babasının emanetlerini köydeki dayısına verecekdi.
c) Garsonun avucuna birkaç lira bahşiş sıkıştır.
d) Radyatörüde yerine taktık mı işimiz tamam.
e) Çiftliğin 15’de bir hissesini isteyeceğim.
28. Aşağıdakilerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması hem de ses düşmesi vardır?
a) Akla gelen başa gelir.
b) Keskin sirke kabına zarar verir.
c) Kırlangıcın zararını biberciden sor.
d) Her yiğidin gönlünde bir arslan yatar.
e) Kurdun adı yaman çıkmış, tilki vardır baş keser.
29. Traktörün(I) ön tekerleği(II) nereden geçerse arkasındaki(III) de oradan(IV) geçecektir(V).
Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi hece yapısı ve ses özellikleri yönünden Türkçemizin kendi sözcüğü olamaz?
a) I. b) II. c) III. d) IV. e) V.
30. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde türetilirken ünlü kaybına uğramış bir sözcük yoktur?
a) Sararan yaprakları koparmalısın.
b) Sekiz on yumurta yumurtladı mı, kuluçkaya yatar.
c) Böyle zamanlarda uykusuz kalmak iyidir.
d) Çocuklar, zamanlarının çoğunu oynayarak geçiriyorlar.
e) Gençler, bu ulusu sizler yükselteceksiniz.
31. Aşağıdaki dizelerin hangisinde ünlü düşmesi örneği yoktur?
a) Her doğan gün ufkuma yeni bir güneş ekler.
b) Yontulmuş kalemlerdir upuzun minareler.
c) Koynundan niçin attın yavrunu bütün bütün.
d) Serseri bir rüzgâr gibi savrulup gidiyorum.
e) Zamanın geniş karnı mucizelere gebe.
32. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
a) Beni en çok sevindiren senin gelmendir.
b) Şarkı söylemeyi çok seviyorum.
c) İki kardeşin biri alkolik, diğeri ise tam bir iş bağımlısıdır.
d) Eller gibi davranıp görmezlikten gelme.
e) Günlerdir toplanmayan çöpler, çevreyi kokturmuştu.
33. Aşağıdakilerin hangisinde sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
a) İki şehir arasına çift ray döşenecek.
b) Rüzgâr yüzünden yangın kısa sürede yayıldı.
c) Anadolu’da, her doğan çocuk için kavak ekilmesi gibi güzel bir töre vardır.
d) Devlet hazinesinden çıkar sağlayanlar, ekonominin de krize girmesine yol açtılar.
e) Okul girişinde, saçı uzamış olanları ayırıp, doğruca berbere yollarlardı.
34. Aşağıdakilerin hangisinde anlatım bozukluğu yoktur?
a) Evini çok sever, orayı hiçbir yere değişmezdi.
b) Depomuzda, beş ton tohumluk buğday mevcut bulunmaktadır.
c) Kutup ayıları, sıfırın altında eksi kırk elli derece soğuğa bile dayanabilirler.
d) Çok zevk aldım, umarım yeniden gelirim.
e) Yangında altı aylık bir bebek sağ olarak kurtarıldı.
35. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir mantık yanlışı vardır?
a) Yazlığa girdiğimizde, eşyaların çalınmış olduğunu gördük.
b) Öğrencilerine, tüm bildiklerini öğretmek için çırpınırdı.
c) Otuz yıllık meslek hayatımda, hep doğru şeyler yaptığıma inanıyorum.
d) Yılın en sıcak ayı, Türkiye ortalamasına göre ağustostur.
e) Başbakan, yangında hayatını kaybedenlere baş sağlığı diledi.
CEVAP ANAHTARI
1- C 11- C 21- B 31- B
2- A 12- E 22- E 32- E
3- B 13- A 23- B 33- C
4- A 14- A 24- D 34- D
5- D 15- C 25- D 35- E
6- E 16- B 26-C
7- E 17- D 27- C
8- C 18-B 28- D
9- E 19- A 29- A
10- C 20- B 30- E[size=3]
|
